N|uu, një nga gjuhët më të vjetra të folura në botë, ka mbijetuar për më shumë se 20 mijë vjet mes popullit San të Afrikës së Jugut, por sot ndodhet drejt zhdukjes. Vetëm një folëse e rrjedhshme ka mbetur: 90-vjeçarja Katrina Esau, e cila e ka kthyer në mision të jetës së saj ruajtjen e...
“Bebet e dizajnuara”: Shkenca po afrohet me një realitet që deri dje dukej fantashkencë
Një zhvillim i jashtëzakonshëm në bioteknologji po sjell gjithnjë e më pranë idenë e “bebeve të dizajnuara”. Shkencëtarët po punojnë për të krijuar në laborator spermatozoide dhe vezë njerëzore, një arritje që mund t’u japë prindërve kontroll të paprecedentë mbi tiparet e fëmijëve të tyre të ardhshëm. Si funksionon teknologjia? Procesi konsiston në krijimin e...
Ujëvara e Gjakut në Antarktidë: Fenomeni i rrallë që duket si një botë tjetër
Në zemër të Antarktidës, aty ku mbizotërojnë akujt dhe peizazhet e bardha të pafund, ndodhet një nga fenomenet më të pazakonta dhe më misterioze të planetit tonë: “Blood Falls” (Ujëvara e Gjakut). Ky spektakël natyror ndodhet në Taylor Glacier dhe prej dekadash ka habitur shkencëtarë e vizitorë me ngjyrën e tij të kuqe të ndezur,...
Kandil deti më i madhi i regjistruar ndonjëherë
Kandili i detit më gjigant i dokumentuar ndonjëherë i përket llojit “lion’s mane jellyfish” (Cyanea capillata) dhe u zbulua në vitin 1870, pranë brigjeve të Massachusetts Bay në SHBA. Ky ekzemplar i rrallë mbeti në histori për përmasat e tij mbresëlënëse: kupa e trupit arriti diametrin prej 2.3 metrash (7 këmbë e 6 inç), ndërsa...
Muzika si ilaç për trurin: Si instrumentet muzikore ngadalësojnë plakjen mendore
Studime të reja tregojnë se të luash një instrument muzikor në moshë të thyer mund të ngadalësojë, madje edhe të përmbysë shenjat e plakjes së trurit. Për më tepër, kjo mund të ndihmojë në mbrojtjen kundër demencës. Një kërkim i botuar në revistën PLOS Biology zbuloi se muzikantët e përjetshëm në të 60-at e tyre...
Një 12-vjeçare shpik batanijen me ngrohje diellore për të pastrehët
Një nxënëse 12-vjeçare nga Glasgou i Skocisë, Rebecca Young, ka krijuar një shpikje të veçantë me qëllim që t’u vijë në ndihmë njerëzve të pastrehë gjatë netëve të ftohta. Sipas Happy Eco News, Rebecca, e cila ndjek studimet në shkollën Kelvinside Academy, ka projektuar një batanije me ngrohje që funksionon me energji diellore dhe që...
Bufi i bardhë, shfaqet me pendë rozë dhe mahnit shkencëtarët
Një zbulim i pazakontë ka habitur si shkencëtarët, ashtu edhe adhuruesit e shpendëve: një buf bore është shfaqur jo me ngjyrën e tij të zakonshme të bardhë, por me një nuancë rozë që duket pothuajse e pabesueshme. Ky ndryshim i veçantë nuk është rezultat i bojës, as i manipulimit digjital, është plotësisht i vërtetë dhe...
Pisha e Wollemi-t: Dëshmitarja e gjallë e epokës së dinosaurëve po lulëzon sërish
Pisha e Wollemi-t është një nga pemët më të rralla në botë. Ajo u shfaq për herë të parë rreth 200 milionë vite më parë dhe për një kohë të gjatë mendohej se ishte zhdukur. Për miliona vite, askush nuk e kishte parë këtë specie të lashtë. Në vitin 1994, një grup i vogël këtyre...
Letra e Kafkës për Milenën – Dashuria që Jetoi në Letra
Në vitin 1919, gazetarja dhe përkthyesja çeke Milena Jesenská lexoi një tregim të shkurtër të Franz Kafkës, “Zjarri i furrës” (The Stoker), dhe u mahnit nga stili i tij. E martuar në atë kohë, Milena vendosi t’i shkruante shkrimtarit duke i kërkuar të drejtën për ta përkthyer në çekisht. Kjo letër e thjeshtë u bë...
Sofia Tolstoi – Gruaja që Mbajti mbi Shpinë Gjenialitetin e Tolstoit
Historia mban mend emrin e Lev Tolstoit, autorit të pavdekshëm të “Lufta dhe Paqja” dhe “Ana Karenina”. Por pas këtyre kryeveprave qëndron një grua, kontributi i së cilës u harrua për dekada në hije: Sofia Tolstoi. Ajo nuk ishte thjesht bashkëshortja e shkrimtarit të madh. Sofia ishte redaktorja e tij, kopjuesja, daktilografja, menaxherja letrare, botuesja,...









