Tag: shkence

Home shkence
Alarm në orbitë: NASA kthen astronautët më herët pas një rasti mjekësor të paprecedentë në hapësirë
Post

Alarm në orbitë: NASA kthen astronautët më herët pas një rasti mjekësor të paprecedentë në hapësirë

Një astronaut me probleme shëndetësore u kthye në Tokë së bashku me tre kolegë të tjerë të enjten, duke i dhënë fund misionit në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës më shumë se një muaj përpara afatit. Ky ishte evakuimi i parë mjekësor i këtij lloji në historinë e NASA-s. Kapsula e SpaceX realizoi një ulje në...

Në Shijak zhvillohet projekti që dokumenton speciet e rralla të Liqenit të Keçve
Post

Në Shijak zhvillohet projekti që dokumenton speciet e rralla të Liqenit të Keçve

Në Shijak u zhvillua takimi ndërmjetës i projektit “Rezervuarët Artificialë si Habitate të Rëndësishme për Tetrapodët”, një nismë që synon evidentimin e biodiversitetit në ekosistemet ujore artificiale dhe përdorimin e të dhënave për zhvillimin e qëndrueshëm të territorit. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe kryetari i Bashkisë Shijak, Elton Arbana, i cili theksoi rëndësinë e...

Gjarpërinjtë e kapur duke “fshirë” helmin e bretkosave përpara se t’i hanë ato
Post

Gjarpërinjtë e kapur duke “fshirë” helmin e bretkosave përpara se t’i hanë ato

Dhjetë gjarpërinj u përballën me një dilemë të vështirë. Të mbledhur nga pyjet e Amazonës kolumbiane, ata kishin qëndruar pa ushqim për disa ditë në kushte të mbyllura dhe më pas u ofrua si pre një vakt aspak i këndshëm: bretkosa helmuese me tre vija (Ameerega trivittata). Lëkura e këtyre bretkosave përmban toksina vdekjeprurëse, si...

Shkencëtarët fotografojnë për herë të parë “tornadot” kuantike në një botë pa fërkim
Post

Shkencëtarët fotografojnë për herë të parë “tornadot” kuantike në një botë pa fërkim

Një zbulim mahnitës është realizuar nga fizikantët në Universitetin e Nottingham: ata kanë arritur të fotografojnë vorbullat kuantike, spirale mikroskopike që sillen brenda superlëngjeve më të ftohta se hapësira kozmike. Këto struktura misterioze, që ngjasojnë me tornado të padukshme, tregojnë sesi sillet materia kur fërkimi zhduket plotësisht. Në këtë gjendje ekstreme, grimcat lëvizin në një...

Antarktika fiton 100 miliardë ton akull në një vit. Përparim i rrallë prej dekadash!
Post

Antarktika fiton 100 miliardë ton akull në një vit. Përparim i rrallë prej dekadash!

Në një surprizë klimatike në dukje paradoksale, shkencëtarët kanë regjistruar se Antarktika ka përfituar më shumë se 100 miliardë tonë akull vetëm në një vit, një rritje e konsiderueshme pas dekadash humbjesh. Megjithë tendencën afatgjatë që tregon rrjedhje akulli, ky episod përbën një kujtesë: klimën nuk mund ta vëmë nën një rrjetë lineare, ajo është...

E FUNDIT: Fizikanët krijojnë një fazë krejtësisht të re të materies
Post

E FUNDIT: Fizikanët krijojnë një fazë krejtësisht të re të materies

Në një arritje të jashtëzakonshme shkencore, një grup fizikanësh nga Universiteti Teknik i Mynihut, Universiteti Princeton dhe Google Quantum AI kanë krijuar një fazë të re të materies, që shkon përtej rregullave të zakonshme të fizikës. Eksperimenti, i realizuar me procesorin kuantik superpërçues të Google me 58 kubite, shënon për herë të parë vëzhgimin e...

Europa – Hëna e Akullt e Jupiterit po dërgon sinjale drejt Tokës dhe ato po bëhen gjithnjë e më të forta
Post

Europa – Hëna e Akullt e Jupiterit po dërgon sinjale drejt Tokës dhe ato po bëhen gjithnjë e më të forta

Një zhvillim intriguese nga hapësira ka tërhequr vëmendjen e komunitetit shkencor dhe të pasionuarve të kozmosit: hëna e akullt e Jupiterit, Europa, po transmeton sinjale radio që po regjistrohen drejtpërdrejt nga Toka. Ajo që i bën edhe më intriguese këto të dhëna është fakti se sinjalet po shfaqen gjithnjë e më të fuqishme. Ky aktivitet...

Islanda, vendi i vetëm në botë pa mushkonja
Post

Islanda, vendi i vetëm në botë pa mushkonja

Islanda është i vetmi vend në botë ku mushkonjat nuk ekzistojnë fare, një anomali e rrallë natyrore. Sekreti qëndron tek klima unike e saj: dimra të gjatë e të ngrirë, të pasuar nga ndryshime të papritura dhe të paqëndrueshme të temperaturës, krijojnë kushte ku larvat e mushkonjave nuk mund të mbijetojnë. Pa ngrohtësi të qëndrueshme...

Shkencëtarët arrijnë të rikrijojnë efektin Schwinger: grimca që shfaqen nga “asgjëja”
Post

Shkencëtarët arrijnë të rikrijojnë efektin Schwinger: grimca që shfaqen nga “asgjëja”

Një arritje e jashtëzakonshme në botën e fizikës ka tronditur komunitetin shkencor: fizikantët kanë arritur të imitojnë me sukses efektin Schwinger, një fenomen i pazakontë që lejon shfaqjen e grimcave nga ajo që duket si boshllëk i plotë. Prej dekadash ky koncept ishte konsideruar pothuajse i pamundur, i kufizuar vetëm në teori, por eksperimentet e...

A do të bëhet vdekja një zgjedhje? Shkenca po sfidon kufijtë e jetës
Post

A do të bëhet vdekja një zgjedhje? Shkenca po sfidon kufijtë e jetës

E ardhmja e njerëzimit mund të ndryshojë rrënjësisht. Futuristët po paralajmërojnë se vdekja, e konsideruar deri më sot si e pashmangshme, ndoshta nuk do të mbetet më e tillë për shumë gjatë. Zhvillimet më të fundit në bioteknologji dhe inteligjencën artificiale po sfidojnë hapur idenë tradicionale të plakjes dhe fundin e jetës. Shkencëtarët po përdorin...

“Bebet e dizajnuara”: Shkenca po afrohet me një realitet që deri dje dukej fantashkencë
Post

“Bebet e dizajnuara”: Shkenca po afrohet me një realitet që deri dje dukej fantashkencë

Një zhvillim i jashtëzakonshëm në bioteknologji po sjell gjithnjë e më pranë idenë e “bebeve të dizajnuara”. Shkencëtarët po punojnë për të krijuar në laborator spermatozoide dhe vezë njerëzore, një arritje që mund t’u japë prindërve kontroll të paprecedentë mbi tiparet e fëmijëve të tyre të ardhshëm. Si funksionon teknologjia? Procesi konsiston në krijimin e...

Shkencëtarët arrijnë një hap historik: Pacienti i parë me diabet tip 1 prodhon insulinë falë qelizave të modifikuara gjenetikisht
Post

Shkencëtarët arrijnë një hap historik: Pacienti i parë me diabet tip 1 prodhon insulinë falë qelizave të modifikuara gjenetikisht

Një burrë 42-vjeçar me diabet tip 1 është bërë personi i parë në botë që ka arritur të prodhojë vetë insulinë pas marrjes së qelizave të ishujve pankreatikë të modifikuara gjenetikisht, sipas një studimi të botuar në revistën prestigjioze New England Journal of Medicine. Si funksionon teknologjia? Qelizat e marra nga donatorë u modifikuan përmes...

Ujëvara e Gjakut në Antarktidë: Fenomeni i rrallë që duket si një botë tjetër
Post

Ujëvara e Gjakut në Antarktidë: Fenomeni i rrallë që duket si një botë tjetër

Në zemër të Antarktidës, aty ku mbizotërojnë akujt dhe peizazhet e bardha të pafund, ndodhet një nga fenomenet më të pazakonta dhe më misterioze të planetit tonë: “Blood Falls” (Ujëvara e Gjakut). Ky spektakël natyror ndodhet në Taylor Glacier dhe prej dekadash ka habitur shkencëtarë e vizitorë me ngjyrën e tij të kuqe të ndezur,...