Studimet shqiptare në zhvillim dhe kontributet në rritje në fushën e kulturës janë përmendur mes të tjerash nga poeti, shkrimtari dhe studiuesi Sabri Hamiti në një ceremoni të veçantë, ku u vlerësua vepra dhe kontributi i tij. Hamiti shprehu shqetësim për tendencën e shkrimit në gjuhë të tjera. “Studimet shqiptare janë në zhvillim, sidomos në dy dekadat...
“Grua” Shoh shpesh një grua sy ulur në një bar të vogël në periferi. Se ç’fsheh pas filxhanit nuk di ta them, por misterin e saj rrekem ta di. I duken thinja, më të shpeshta në temtha. Në qafën e brishtë, dikur si sorkadhja, duken plasaritje si në muret e bardha. Dikur do të ketë...
MBI QILIM FLUTURUES Mbi qilim fluturues, mbërriti arixhiu farfuritës, arusha e tij e plakur. Konia që fliste gjuhë të huaja, u fishkëllye, nuk dinte gjuhën e vendit. Këndonte ninulla arixheshka pa dhëmbë, disa i kishte zënë gjumi, si kuajt në këmbë. Arixhiu i ri gëlltiste zjarr, arixheshka e re në vijat e pëllëmbës ta rrëfente...
“Mes ujerave” E ujshme, e rrjedhshme, termike – Grua! Kur linda, lotët e nënës frynë ujërat syve të mi, e qava. Qava për gjyshërit që deshën djalë. Qava në kapërcyell të vajzërisë, kur veten pashë grua. Kur nga nëna u ndava, qava pse nëna qau. Mes ujërave, kur placenta më besoi birin në gji, qava...
Në vitin 1919, gazetarja dhe përkthyesja çeke Milena Jesenská lexoi një tregim të shkurtër të Franz Kafkës, “Zjarri i furrës” (The Stoker), dhe u mahnit nga stili i tij. E martuar në atë kohë, Milena vendosi t’i shkruante shkrimtarit duke i kërkuar të drejtën për ta përkthyer në çekisht. Kjo letër e thjeshtë u bë...
Historia mban mend emrin e Lev Tolstoit, autorit të pavdekshëm të “Lufta dhe Paqja” dhe “Ana Karenina”. Por pas këtyre kryeveprave qëndron një grua, kontributi i së cilës u harrua për dekada në hije: Sofia Tolstoi. Ajo nuk ishte thjesht bashkëshortja e shkrimtarit të madh. Sofia ishte redaktorja e tij, kopjuesja, daktilografja, menaxherja letrare, botuesja,...
U Sorollata Më ra bretku gjithë natën. E dija që s’ishe kësaj ane, po të ishe nuk do kisha motiv të të kërkoja. Ta them një sekret? Kënaqem kur s’të gjej. Ndryshe, do të të kisha gjetur — dhe kjo fitore e vogël s’do më entuziazmonte. Kur të kërkoj, dëgjoj muzikë. Muzikën e dua sa...
Nga Elvis Hila Shkrimtarë, studiues, botues dhe dashamirës të letërsisë kujtuan në 100-vjetorin e lindjes, figurën e shquar të letërsisë shqiptare, Martin Camaj. “Në fushën e albanologjisë edhe gjuhësisë, kontributet e Camaj janë të një rëndësie themelore. Pasi përfundojë studimet në Beograd edhe Romë, veprën e parë ai e kishte në gjuhën shqipe. Ai nuk solli...
” Zgjidh” Në ëndërr nuk vjen, në filxhan nuk del. Në letra, nuk je As, as tatoo nuk je. Por në çastin “Sapo” — kur bebja e syrit lind, si ajër, si hije e bardhë, ndoshta si rreze, ndoshta si puhizë, ndoshta frymë — përkulesh dhe më puth. Baba Vanga nuk të gjeti dot, as...
“Puthje skenike!” Kartona të animuar të lodhur nga zhegu, nga bojërat, nga ngjyrat, përsërisin tekstin, bëjnë prova. Buzëve (varet nga roli) përqeshje, ngërdheshje, tek-tuk buzëqeshje. Por — të mekur, të ngrirë në njërin cep nga paraliza. Skena më e bukur: dy kartona bëjnë puthjen e bashkimit në të mirë e në të keq e krushqit...
“Të paktën sonte” Kanë bujtur sonte minuta franceze në shtëpinë time me stil francez – “një portokall mbi tavolinë, kafe dhe qumësht” . Ndricim qirinjsh, shtrire në kanape, mbështjellë kokë e këmbë me poezi alla Jacques Prévert. Një gotë shampanje më shtyu në ngasje – shtrydha pak qershi përmbi, mbylla sytë.. Axel von Fersen hyri...
POEMË LAKURIQ A nuk ka sot një poemë, që të flasë mbi shoqërinë tonë?!Ciklet e përsëritura të viteve të fundit, që rrugëve na lënë!Një poemë ku të tregojë emigrimin, ndarjen, lotin, humbjen!Një poemë të shqiptarit të thjesht që endet rrugëveTë të huajve në vend të huaj dhe të të huajve në vend të tyreNjë rrëfim,...
“Te sfidoj” Unë nuk jam një Penelopē! Një Penelopē e mbyllur mes mētuesve. Po të isha , do të qe shkruar ndryshe historia. Telemaku do kishte një vëlla tjetër, që s’do të kishte ty për baba Uliks! Ti, që fute ushtarē nē bark te kalit, që shkove me Circen e Nausikën. Ti, që këmbë e...
“Hajdutes” Histerike,e çmendur,nervoze,erotike,e ëmbël,patetike — Keshtu je!Me fute në kurth poezi. Mē vodhe koken.E unë,pa të,si t’ia bëj? Më vodhefrikën,dëshirën,turpin. Më vodhembrëmjen,muzikën,mëngjesin. Më vodhefrymën,shtratin,detin vidhmē edhe kembet ose..lidhi! M.M 29/06/2025
Në një përpjekje për të forcuar lidhjen e brezave të rinj me identitetin dhe trashëgiminë kulturore arbëreshe, shkrimtari arbëresh Mario Calivà ka bashkëpunuar së fundmi me Institutin Arsimor “Skanderbeg” të Piana degli Albanesi në kuadër të projektit “Rrënjët Tona”. Ky projekt ka përfshirë disa nxënës të kësaj shkolle në interpretimin dhe studimin e poezisë së tij “Vjeshti...