Në vitin 1974, artistja serbe e performancës Marina Abramović realizoi në Napoli të Italisë veprën “Rhythm 0”, një eksperiment artistik gjashtëorësh që do të hynte në histori si një nga performancat më të debatueshme dhe më tronditëse të artit bashkëkohor.

Gjatë performancës, Abramović qëndroi plotësisht e palëvizshme dhe deklaroi se merrte mbi vete të gjitha pasojat e veprimeve të publikut. Për këtë arsye, në sallë u vendosën 72 objekte, të cilat vizitorët mund t’i përdornin mbi trupin e saj sipas dëshirës. Mes tyre kishte sende të padëmshme, si një trëndafil, një pendë apo mjaltë, por edhe objekte të rrezikshme, si brisqe, thika dhe një armë e mbushur.

Në orët e para, të pranishmit u treguan të kujdesshëm. Disa i dhuruan lule, të tjerë e prekën me delikatesë ose e puthën. Megjithatë, me kalimin e kohës, sjellja e turmës ndryshoi rrënjësisht. Rrobat e artistes u prenë, lëkura iu ça me brisqe, gjembat e trëndafilit iu ngulën në trup dhe ajo u poshtërua e u keqtrajtua, ndërsa vazhdonte të mos reagonte dhe të mos kundërshtonte asnjë veprim.

Kur gjashtë orët përfunduan dhe Abramović nisi të lëvizte drejt publikut, shumë prej njerëzve u larguan me nxitim. Ata nuk dëshironin të përballeshin me të si një qenie njerëzore, pasi gjatë gjithë performancës e kishin trajtuar si një objekt mbi të cilin mund të vepronin pa pasoja.

Duke reflektuar vite më vonë mbi këtë përvojë, artistja u shpreh: “Gjithçka që mësova ishte se, nëse ia lë publikut në dorë, ai mund të të vrasë.”

“Rhythm 0” konsiderohet sot një nga veprat më të rëndësishme të artit performativ. Ajo sfidoi kufijtë mes artistit dhe spektatorit, duke nxjerrë në pah se si mungesa e përgjegjësisë personale dhe anonimati i turmës mund të çojnë në sjellje të dhunshme. Më shumë se pesë dekada pas realizimit, performanca vazhdon të studiohet dhe të diskutohet si një reflektim i fuqishëm mbi natyrën njerëzore, pushtetin dhe kufijtë e moralit.